To dziś podstawowe składniki polskiej kuchni. Ich historia jest jednak znacznie bardziej fascynująca – sięga odległych czasów, królewskich ogrodów i kulinarnych wpływów z różnych części Europy.
Posłuchaj historii jesiennych warzyw
O historii jesiennych warzyw rozmawiają red. Ewa Niedziałek-Szeliga i Krzysztof Zieliński, znawca historii regionalnych kulinariów.
Burak – od boćwiny do ćwikły
Burak trafiał na polskie ziemie w kilku falach. Najpierw pojawiła się liściasta boćwina, a w XVI wieku, wraz z włoskimi ogrodnikami sprowadzonymi przez królową Bonę Sforzę, upowszechnił się burak korzeniowy, czyli burak ćwikłowy. W XIX wieku popularność zdobył również burak cukrowy.
Seler, marchew i pietruszka – warzywa z historią
Seler korzeniowy początkowo znany był przede wszystkim z aptek i klasztornych ogrodów. Z czasem stał się podstawą polskich zup, bulionów i sosów.
Marchew, która pierwotnie miała biały lub fioletowy korzeń, dotarła do Europy za pośrednictwem kupców arabskich. Znana dziś pomarańczowa odmiana została wyhodowana w XVIII wieku przez holenderskich hodowców.
Pietruszkę sprowadziła do Polski w 1518 roku królowa Bona. W chłodniejszym klimacie Europy Środkowej doskonale rozwinęły się jej odmiany korzeniowe, które szybko zajęły ważne miejsce w polskiej kuchni.
Tradycyjny przepis [Kryżawki (Wólka Krowicka, gm. Lubaczów]
Składniki:
– 6 małych główek kapusty białej,
– 1 kg buraków ćwikłowych,
– 1-2 główki czosnku,
– 4-5 dojrzałych kwiatów zielonego kopru,
– kawałek skórki chleba żytniego.
Wykonanie: główki kapusty pokroić na pół, ugotować. Buraczki obrać ze skóry, również ugotować i pokroić w plastry. Układać w szklanym lub glinianym naczyniu kolejno kapustę i buraczki, włożyć pokrojony czosnek i dodać koper. Wszystko zalać zimną, osoloną, przegotowaną wodą (1 łyżeczka soli na 1 litr wody) i przechowywać w ciepłym miejscu kilka dni. Aby przyśpieszyć kiszenie, można dodać skórkę żytniego chleba.
JCh / opr. MatA (źródło: Polskie Radio Rzeszów)
Fot. pixabay.com
